Enfermidade do coronavirus 2019

A COVID-19 é unha enfermidade contaxiosa causada polo coronavirus SARS-CoV-2. En xaneiro de 2020, a enfermidade estendeuse por todo o mundo, o que provocou a pandemia da COVID-19.

Os síntomas da COVID-19 poden variar, pero a miúdo inclúen febre,[7] fatiga, tose, dificultades respiratorias, perda do olfacto e perda do gusto.[8][9][10] Os síntomas poden comezar entre un e catorce días despois da exposición ao virus. Polo menos un terzo das persoas infectadas non desenvolven síntomas perceptibles.[11][12] Das persoas que desenvolven síntomas o suficientemente perceptibles como para ser clasificadas como pacientes, a maioría (81 %) desenvolve síntomas leves ou moderados (ata pneumonía leve), mentres que o 14 % desenvolve síntomas graves (disnea, hipoxia ou máis do 50 % de afectación pulmonar nas imaxes) e o 5 % desenvolve síntomas críticos (insuficiencia respiratoria, choque ou disfunción multiorgánica).[13] As persoas maiores teñen un maior risco de desenvolver síntomas graves. Algunhas complicacións provocan a morte. Algunhas persoas continúan experimentando unha serie de efectos (COVID longa) durante meses ou anos despois da infección e observáronse danos nos órganos.[14] Están en curso estudos plurianuais sobre os efectos a longo prazo.[15]

A transmisión da COVID-19 ocorre cando se inhalan partículas infecciosas ou entran en contacto cos ollos, o nariz ou a boca. O risco é maior cando as persoas están moi preto, pero as pequenas partículas transportadas polo aire que conteñen o virus poden permanecer suspendidas no aire e viaxar a distancias máis longas, especialmente en interiores. A transmisión tamén pode ocorrer cando as persoas se tocan os ollos, o nariz ou a boca despois de tocar superficies ou obxectos que foron contaminados polo virus. As persoas seguen sendo contaxiosas ata 20 días e poden propagar o virus mesmo se non desenvolven síntomas.[16]

Os métodos de proba para a COVID-19 para detectar o ácido nucleico do virus inclúen a reacción en cadea da polimerase con transcrición inversa en tempo real (RT-PCR),[17][18] a amplificación mediada por transcrición,[17][18][19] e a amplificación isotérmica mediada por bucle de transcrición inversa (RT-LAMP)[17][18] a partir dun frotis nasofarínxeo.[20]

Varias vacinas contra a COVID-19 foron aprobadas e distribuídas en varios países, moitos dos cales iniciaron campañas de vacinación masiva. Outras medidas preventivas inclúen o distanciamento físico ou social, a corentena, a ventilación de espazos interiores, o uso de máscaras ou cubertas faciais en público, cubrirse a boca ao toser e espirrar, lavar as mans e manter as mans sen lavar afastadas da cara. Aínda que se desenvolveron fármacos para inhibir o virus, o tratamento primario segue sendo sintomático, controlando a enfermidade mediante coidados de apoio, illamento e medidas experimentais.